Ładowanie Wydarzenia

« Wszystkie Wydarzenia

  • To wydarzenie minęło.

Św. Jana Chryzostoma, abpa Konstantynopola.

13 listopada

JAN Chryzostom (Złotousty), arcybiskup Konstantynopola (Swiatitiel Ioann Złatoust, archijepiskop Konstantinopolskij), 27 stycznia/9 lutego (rocznica przeniesienia relikwii w 438 r.), 14/27 września (rocznica śmierci), 13/26 listopada i 30 stycznia/12 lutego (Sobór Trzech Hierarchów), zm. 407

Urodził się około 347 r. (źródła zachodnie podają datę – około 349 r.) w Antiochii, w znanej i bogatej rodzinie. Znakomicie wykształcony miał przed sobą obiecującą przyszłość. W wieku dwudziestu lat otrzymał chrzest i został lektorem u boku biskupa antiocheńskiego Melecjusza. Po jego śmierci w 372 r. opuścił Antiochię i odszedł na pustynię, gdzie spędził sześć lat na pobożnych praktykach. Gdy powrócił, wyświęcono go najpierw na diakona (381 r.), a następnie na prezbitra (385 r.). Będąc nim przez dwanaście lat nauczał w Cerkwi Antiocheńskiej, a za swe krasomówstwo został nazwany „Złotoustym”.

W 398 r. święty objął katedrę konstantynopolitańską i zaczął wprowadzać surowe zasady ubóstwa i wstrzemięźliwości. Jednocześnie ujął lud wspaniałymi kazaniami. Bezdomnym budował schroniska i gospody. Podniósł splendor nabożeństw liturgicznych. Na swym dworze zniósł wszelki przepych, piętnował nadużycia, nie szczędził przy tym pałacu cesarskiego. Z tego powodu miał wielu wrogów, m.in. w osobie cesarzowej Eudoksji, żony cesarza Arkadiusza. Doprowadziła ona do skazania Jana na wygnanie w 403 r. Wyroku jednak nie wykonano. Wkrótce święty wystąpił z oskarżeniem cesarzowej, za co został zesłany. W drodze do Abchazji zachorował i w 407 r. w mieście Comana zmarł.

W 438 r. cesarz Teodozy II i św. cesarzowa Pulcheria nakazali sprowadzić relikwie świętego do Konstantynopola. Złożono je w świątyni Dwunastu Apostołów. W 1489 r. sułtan turecki Bajazed II podarował je królowi francuskiemu Karolowi VIII. Od 1627 r. relikwie znajdują się w bazylice św. Piotra w Rzymie, a ich cząsteczki rozeszły się po całym świecie (27 listopada 2004 r. papież Jan Paweł II przekazał relikwie patriarsze Bartłomiejowi I.).

Święty Jan Złotousty pozostawił po sobie bogatą spuściznę literacką. Składają się na nią traktaty, kazania i listy. Wśród traktatów do arcydzieł należą: „O kapłaństwie”, „O wychowaniu syna” i „Przeciwko Żydom i poganom”. Około osiemset kazań to głównie komentarze Pisma Świętego. Są one wymowne, chociaż często rozwlekłe, jednocześnie proste i praktyczne. Święty sporządził też tekst Świętej Liturgii, która jest odprawiana w ciągu całego roku.

Z powodu zasług dla Cerkwi święci Jan Złotousty, Bazyli Wielki oraz Grzegorz Teolog nazywani są „powszechnymi wielkimi nauczycielami”. Szczególnie wielkim kultem cieszy się w Cerkwi prawosławnej. Kościół rzymskokatolicki w 1568 r. ogłosił go Doktorem Kościoła.

Do Jana swe modlitwy kierują osoby studiujące teologię. Jest on również orędownikiem w sytuacjach bez wyjścia.

W ikonografii święty przedstawiany jest jako starszy mężczyzna z krótką, niekiedy spiczastą bródką i łysiną czołową. Odziany jest w biskupie szaty typu bizantyjskiego (z dużymi krzyżami). Prawą rękę ma uniesioną w błogosławieństwie, w lewej trzyma Ewangelię. Niekiedy wyobrażany jest z krzyżem w dłoni. W ikonografii często spotykany jest na ikonach „Trzech Wielkich Hierarchów” razem ze św. Bazylim Wielkim i św. Grzegorzem Teologiem, spośród których wyróżnia się przede wszystkim najkrótszą brodą.

W sztuce zachodniej jego atrybutem jest również osioł i pisarskie pióro. Uważany jest za patrona kaznodziejów.

Imię Jan pochodzi z języka hebrajskiego i oznacza „Bóg jest łaskawy”.

opr. Jarosław Charkiewicz

Szczegóły

Data:
13 listopada

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *